“Biçim ve içerik açısından ortak yönler barındırdığı düşünülebilecek Türkiye sineması, bir ekol olma potansiyeli taşiyor mu? Bu sinemanın Yeşilçam’dan kopuş olarak nitelenebilecek özellikleri nelerdir? Bu dönemde üreten sinemacılar için bir “kuşak” nitelemesi yapılabilir mi? Siyasal süreçler, ’90 sonrası sinemaya ne kattı, ne katamadı?” soruları ekseninde, sinemamızın bugünü ve geleceği tartışılacak.
Sinema Bölümü Ders İçerikleri
Ağırlıklı olarak “sanat sineması” olarak tarif edilen ve onun önemli bir kolu olarak “auteur sinema” kavramlaştırmasıyla ortaya konan birikim, Visconti, Bunuel, Rosi, Bergman, Godard, Taviani Kardeşler, Angelopoulos, Loach gibi önemli sinemacılar üzerinden incelenecek. Sosyalist ülke sinemalarının yetiştirdiği Szabo, Wajda, Tarkovskiy gibi sinemacıların, bu topraklardan Akad ve Güney’in, bu gelenekle nerede buluşup, nerede ayrıştıkları tartışılacak. Konvansiyonel sinemayı aşmaya dönük deneyimler ile 2. Savaş sonrası siyasal-ideolojik süreçler arasındaki ilişki ve 21. yüzyılın dünyası ve insanlığına seslenebilecek yeni anlatım olanaklarının zemini bu çerçevede sorgulanacak.
Hollywood’un yapısının, iktisadi, siyasal ve toplumsal süreçler çerçevesinde ele alınacağı bu derste, emperyalizmin ideolojik tahakküm aracı olarak Hollywood’un özgürlükçü düşünceye alan tanıyıp tanımadığı; Soğuk Savaş ve Yeni Sağ’ın yükselişi dönemlerindeki rolü değerlendirilecek. Hollywood filmlerinin yerli filmlerden gerçekten daha mı az izlendiği sorusu sorulacak ve TV dizileri ve farklı dolayımlara eğilerek, bir toplam olarak Hollywood’un bugünkü yapısı üzerinde de durulacak.
NHA Sinema Bölümü’nün üretime odaklanacağı asli çalışma alanı Atölye sınıfları olacak. Film yönetimi ve senaryoya odaklı sürdürülecek bu atölyelerde asli olan, üretime alan açacak bir modelin kurulmasıdır. Ustalarla “çırak”ların birlikte düşünüp düşleyecekleri bir karşılıklı düşünsel alış-verişi ve film tasarısı üretimini hedefler.
“Tarih nedir?” sorusu ile başlar, yöntemsel bir bakış eşliğinde, dünya sinemasının ana hatlarını ortaya koyar. Sinema tarihini özetlemek yerine, yoğunlaşma, odaklanma, kırılma ve kopuşların temel mantığını sergilemeye odaklanır. İlk dönem, sinemanın doğuşu, gelişimi, sanat haline gelişi, ana akımlar, 2. Savaş sonrası Avrupa sineması, üçüncü sinema vd. çerçevesinde, sinema tarihinin ana hatlarını alternatif bir bakışla yeniden ele alır.
Aristo’dan bugüne, estetik alanında yapılan tartışmalar üzerine yoğunlaşılacak olan bu derste, Lukacs, Brecht, Adorno tartışmalarının ışığında ve Jameson, Eagleton gibi kuramcıların katkılarıyla, bir Marksist estetiğin olanaklılığı tartışılacak.
Özellikle II. Savaş Sonrası üretimde bulunmuş önemli sinemacıların, ağırlıklı olarak yönetim, senaryo ve yapım süreçleri çerçevesinde incelenmesine odaklanan bir derstir. Yaratım süreçlerinde, yaratıcıların kendi toplumsal yapılarına ve yaşadıkları tarihsel döneme nasıl yaklaştıkları ve kültürel dünyalarını nasıl kurduklarına ilişkin yaklaşımları ve yaratımlarını karşılıklı ilişki içinde analiz etmeyi hedefler. Akademinin üçüncü yılında işlenecek dersin altyapısını hazırlamayı hedefleyen bu dersin, temel olarak öğrencilerin sunumları üzerinden ilerlemesi hedefleniyor.
Ülkemizde ve dünyada satış arttırma mantığının ötesine geçip, bir filmin daha zengin ve derinlikli ele alınışına alan açan bir eleştiri tükenmek üzeredir. Özellikle kendini bir kuram olarak lanse eden post-modernist yaklaşımlar, film eleştirisinin de ötesinde kuramsal alanın kendisinin ve kuramsal yaklaşımların içini neredeyse boşaltmış ve spekülatif bir alana taşımış durumdadır. Bu nedenle, bir sanatsal eser ya da ticari meta olarak bir filmin toplumsal, kültürel, tarihsel bağlamlarıyla ele alınmasına dönük bir yöntemsel kavrayışa şiddetli bir gereksinim vardır. Film Eleştirisi dersi, bu gereksinime yanıt olabilecek bir yaklaşıma zemin sunabilmeyi ve öğrenciler için bu alanda bir üretkenliğin de kapısını açabilmeyi hedefler.
Çok boyutlu bir sanat alanı olarak sinemanın kucakladığı çeşitli sayıda ve zengin başlıklara uzanmak ve alanına ilişkin önemli bir birikim ve deneyime sahip figürlerle öğrencilerimizi buluşturmak için tasarlanan bir derstir.
Mesleki Seminerlerimizden Bazıları:
Sinemada Asistanlık Kurumu / Set Hiyerarşisi Gerekli midir? / Sinema Emekçisi Kimdir? / Belgesel Sinemada Kurgu / Bağımsız Sinema / Türkiye'de Sinema Dergiciliği ve Sinema Yazarlığı / Chaplin'den Güney'e: Popülerlik ve Sinema / Sinema ve Sansür / İnternet: Bir Alternatif mi? / Animasyon Sineması / Film Müziği
Sinemanın endüstriyel boyutu, sadece artı-değer üreten bir sektör olmasıyla ilgili değildir. Dekor tasarımından kostüme ve makyaja, mekân duygusundan bilgisayar destekli uygulamalara kadar pek çok alan, sinemayı hem endüstrinin hem de “tasarım” süreçlerinin konusu haline getirmektedir. Bu atölye, hem genel anlamıyla tasarım sürecinin sinema açısından taşıdığı anlam ve öneme, hem de güncel teknolojilerle bu anlam ve önemin uygulama alanına nasıl taşinabileceğine odaklanır. Mimari, heykel, renk ve ışık bilgisi, bilgisayar teknolojileri, sinemaya ilişkin boyutlarıyla bu dersin kapsamında ele alınır.
Sinemaya ilişkin bugüne değin gerçekleştirilen anlama ve yorumlama doğrultusunda üretilen yöntemlerin tarihine ve bugününe eğilen bir kuramsal ders başlığıdır. Temsil süreçlerinden sinematografinin kavranışına kadar ortaya konan yaklaşımların analizine odaklanır.
Edebiyat tarihinin önemli eserlerinin sinema uyarlamaları çerçevesinde, hem bu eserler üzerinden edebiyata, hem de uyarlamalar üzerinden sinemasal anlatımın ve dramaturjinin edebiyattan farklılaşması sürecine odaklanır.
Temel olarak “Bugün ekol oluşturma iddiasının bir zemini var mı?” sorusunun yanıtlarının aranacağı bu derste bugünün koşullarında, nasıl bir gelenek ve miras tarif edilebileceğine ilişkin sorular sormak hedefleniyor: Ayzenştayn-Vertov tartışması; 2. Savaş sonrasında hayat bulan Yeni Gerçekçilik, Yeni Dalga, Dziga Vertov Grubu, Medvedkin Grubu, Yeni Sinema, Özgür Sinema, Genç Alman Sineması, Üçüncü Sinema açılımları, Yeni Amerikan Sineması, Filistin sineması, Mükemmel Olmayan Bir Sinema ve benzeri manifesto açılımları ele alır ve Türkiye Sineması’nda herhangi bir ekolden bahsedilip bahsedilemeyeceğini tartışmayı hedefler.
Büyük bir endüstri ve etkili bir seslenme aracı olarak sinema, sermaye düzeni açısından hem kazançlı bir sektör özelliği, hem de ideolojik yeniden-üretim açısından kritik bir önem taşımaktadır. Bu verili durum, “sermayenin çıkarları”nın sinemada özgün bir mekanizmaya tercüme edilmesine olanak vermiştir. Bu ders, sinemanın bir endüstri olarak örgütlenmesinin çeşitli veçhelerine odaklanır (yapım süreçleri, yapımcı, stüdyo sistemi, teknoloji ile ilişkiler, sinema emekçilerinin örgütlenme sorunları vb.), egemenlik ilişkilerinin sinema alanında nasıl yeniden üretildiğini (sansür, teşvik vb.) analiz eder.
Bir sektör olarak sinemanın bugünkü yapısına odaklanır. Üretim süreçlerinden dağıtım süreçlerine, festival süreçlerine, izleyici ile buluşma sorunsalına odaklanır. Destek, teşvik, fon mekanizmalarına, bu mekanizmaların yaratıcılar üzerinde yarattığı basınca ve oto-sansüre eğilir. Alternatif yapım ve dağıtım süreçlerinin oluşturulabilmesi için örülebilecek zemini tartışır.
Bölüm öğrencilerinin hali hazırdaki birikimlerini, yöntem, yaklaşım ve ruh olarak ortak bir zeminde yeniden-üretmeyi ve bir üst düzlemde ortaklaştırmayı hedefler. Sinematografik anlatımın yapısına ilişkin gelişkin bir kavrayış inşa etmeyi ve sinemasal yaratım süreçlerinin düşünsel ve pratik temellerini atmayı hedefler; temelleri yıkıp yeniden-tarif etmek üzere, kolektif çalışmanın temellerini döşer; birlikte düşünme, birlikte üretme, birbirini dinleme ve değer verme nosyonlarına odaklanır.
Temel Sinema Dersleri, Sinematografik Düşünce (iki dönem), Yönetim (dört dönem), Senaryo (dört dönem), Görüntü (iki dönem), Kurgu (iki dönem), Oyuncu Yönetimi (iki dönem), Ses (bir dönem), derslerinden oluşturur.
İlk dönem ana hatları ortaya konan sinemanın gelişim süreçlerine bu defa Türkiye ölçeğinde bakar. Türkiye’de sinemanın başlangıç yılları, Muhsin Ertuğrul, Yeşilçam-öncesi sinema, Yeşilçam’ın şekillenişi ve özellikleri, Yılmaz Güney, Yeşilçam’ın eriyişi ekseninde Türkiye sinemasının ana hatlarını Türkiye’nin siyasal ve toplumsal tarihi ile ilişkisi ekseninde ortaya koyar.
Sinemayı niteleyen ifadelerden biri olan “yedinci sanat dalı” nitelemesi, sinemanın tüm sanat dallarıyla yakın ve organik ilişkisine işaret eder. Farklı bir sanat dalı olmakla birlikte sinemanın tüm sanat dallarının birikimine yaslanan ve bu birikimden süzülen bir yapısı olduğu kadar, bilimsel ve teknolojik gelişmelerle de ilişki içindedir sinema. Bu yapı, her sanat dalı için olduğu kadar, ama özellikle sinema alanında uygarlık tarihine ilişkin derinlikli bir donanımı zorunlu kılar. Bu çerçevede, NHA Sinema Bölümü’nün temel dersleri arasındaki Uygarlık Tarihi dersleri, Görme Biçimleri, Bilim Tarihi, Sosyo-Kültürel Bağlamda Müzik Tarihi eksenlerinde insanlığın evrensel birikimini kavrama açısından bir yöntemsel bakış ve zemin sunmayı hedefler. Uygarlık Tarihi Dersleri, Görme Biçimleri, Mimarlık ve Şehircilik Tarihi, Bilim Tarihi (bkz. Sosyal Bilimler bölümü), Sosyo-Kültürel Bağlamda Müzik Tarihi (bkz. Müzik bölümü) derslerinden oluşur.
